Het LISS panel

Het LISS panel bestaat sinds 2007 en is speciaal  opgezet ter bevordering van wetenschappelijk, maatschappelijk en beleidsrelevant onderzoek. De steekproef die is gebruikt voor de opzet van het LISS panel is een kanssteekproef, die door het CBS getrokken is uit het populatieregister. Hierdoor ontstaat een goede afspiegeling van de Nederlandse bevolking. Alleen personen die in de steekproef zijn getrokken, kunnen deelnemen aan het panel. Er is dus geen sprake van zelfselectie.

Hiermee biedt het LISS panel een goede oplossing voor de problemen van bestaande online (opt-in of access) panels die niet gebaseerd zijn op een kanssteekproef, maar die bestaan uit zichzelf selecterende respondenten die over internet beschikken.

Scherpenzeel en Bethlehem (2011) laten zien dat niet alleen op de standaard achtergrondkenmerken, maar ook op andere relevante variabelen, zoals bijvoorbeeld politieke voorkeur en stemgedrag, het LISS panel een betere afspiegeling van de Nederlandse bevolking is dan de in Nederland beschikbare opt-in panels.

Het contactleggen met personen uit de steekproef is met een mixed mode methode uitgevoerd: mensen waarvan het vaste telefoonnummer bekend was, werden in eerste instantie telefonisch benaderd met de vraag om lid te worden van het panel. Als er na herhaalde pogingen telefonisch geen contact tot stand kwam of als de respondent twijfelde, werd overgegaan op een contact met bezoek aan huis. De groeiende groep mensen zonder vaste telefoon of met een geheim telefoonnummer, werd direct persoonlijk bezocht. Een huishouden dat niet beschikt over een computer en/of breedbandverbinding, krijgt deze apparatuur in bruikleen om alsnog te kunnen deelnemen aan het panel. Verder krijgen deelnemende panelleden een serieuze vergoeding voor hun deelname.

Het panel bestaat op dit moment uit ongeveer 5.000 huishoudens die iedere maand een vragenlijst invullen via internet. De vragenlijsten die in het LISS panel worden uitgezet, hebben meestal responspercentages van rond de 80%.

De samenstelling en kwaliteit van het panel heeft de voortdurende aandacht. De representativiteit van het panel is na de opzet onderzocht en sindsdien zijn er verschillende bijwervingen gedaan om te corrigeren voor jaarlijkse uitval (op jaarbasis ongeveer 10%) of voor moeilijk bereikbare groepen die in het panel in enige mate zijn ondervertegenwoordigd. Daarnaast wordt actief ingezet op het reactiveren van zogenoemde slapers: panelleden die langer dan twee opeenvolgende maanden de vragenlijsten niet hebben ingevuld.

Alle verzamelde data in het LISS panel wordt gratis beschikbaar gesteld aan wetenschappelijke onderzoekers en beleidsmakers via het LISS Data Archive.

Vragen over het LISS panel of verzoeken om het LISS panel te gebruiken voor onderzoek, kunnen worden gericht aan Boukje Cuelenaere.

Referentie

Scherpenzeel, A.C. en J.G. Bethlehem (2011), How representative are online panels? Problems of coverage and selection and possible solutions. In: Das, M., P. Ester, en L. Kaczmirek (Eds.), Social and Behavioral Research and the Internet: Advances in Applied Methods and Research Strategies. Boca Raton: Taylor & Francis.